Maliyyə bazarları tarixində elə günlər var ki, təkcə birjanı yox, bütün dünya iqtisadiyyatını dəyişdirib. Onlardan ən məşhuru 1929-cu ilin oktyabrında baş verən Böyük Birja Çöküşüdür. Bu hadisə sadəcə bir günün deyil, uzun illər davam edən iqtisadi böhranın başlanğıcı oldu.
1920-ci illərin sonlarında ABŞ-da səhm bazarı sürətlə yüksəlirdi. İnsanlar borcla səhm alır, bazarın daim qalxacağına inanırdı. Qiymətlər real iqtisadi dəyərdən uzaqlaşmışdı, amma bu risklər demək olar ki, görməzdən gəlinirdi. 1929-cu ilin oktyabrında isə vəziyyət dəyişdi. Satışlar artdı, panika yayıldı və bazar qısa müddətdə kəskin şəkildə çökdü.
Xüsusilə “Black Thursday” (Qara Cümə axşamı) və ardınca gələn günlərdə milyonlarla səhm satıldı. Qiymətlər sürətlə düşdü, investorlar sərvətlərini itirdi, banklar iflas etdi. Bu çöküş sonradan Böyük Depressiya adlanan dövrə yol açdı və illərlə davam edən iqtisadi durğunluq başladı.
Bu hadisə bazar tarixində çox önəmli dərs qoydu: bazarlar həmişə yüksəlmir və həddindən artıq optimizm ən böyük risklərdən biridir. 1929-cu il çöküşü göstərdi ki, bazarda yalnız qazanc yox, risk anlayışı da daim ön planda olmalıdır. Bu gün belə, treyderlər və investorlar bu hadisəni bazar psixologiyasının ən kəskin nümunəsi kimi xatırlayır.